sin@ks

Neden Pardus?
Ülkemizde işletim sistemlerinin bilgi teknolojileri alanında kapsadığı yeri, dolaylı olarak etkiledikleri sektörleri ve genel olarak gelişme hareketi ile ilişkilerini irdelediğimizde şu gözlemlere varılmaktadır:

• Ulusal bağımsızlık, güvenlik ve tasarruf amacıyla, kritik uygulamaların üzerinde çalışabileceği, açık ve standart bir veri yapısını destekleyen, güvenlik izlemesine imkan verecek şekilde kaynak kodu açık olan ve finansal yük oluşturmadan yaygınlaştırılabilecek bir işletim sistemine gereksinim duyulmaktadır.
• Türkiye’nin bilgi teknolojileri konusundaki etkinliğinin katma değerli projelere yöneltilmesi, araştırma ve geliştirme ağırlıklı yüksek teknoloji üretimi yoluna gidilmesi gerekmektedir.
• Bunun bir yandan öncülü ve bir yandan da ürünü olarak yerel bilgi birikiminin, gerek teknolojik alanda ve gerekse iş süreçleri düzeyinde, sağlanması zorunluluğu vardır.
• Ülke gereklerine bağlı olarak teknolojik gelişmenin yönünü belirlemek, farklı alanların ağırlığını değiştirmek ve dolayısıyla söz konusu işletim sisteminin yol haritasına hakim olmak tercih edilmektedir.

Bu gereksinimlerden hareketle Linux temelli bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturma işine girilmesine karar verilmiştir.
Tarihçe
2003 yılının önemli bir bölümünde ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım endüstrisinin mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı. Ülkenin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sanayinin yetenekleri ve rekabet unsurları incelendi. Tüm bulgular ışığında, 2003 yılı Yazı'nda, bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturmanın yerinde bir karar olduğu sonucuna varılarak somut düzeyde planlama işine girişildi.
Mevcut işletim sistemleri, başta Linux olmak üzere incelendi, açık kaynak yazılım metodolojisi ve felsefesi ayrıntılı olarak çalışıldı. Hedef, bir dağıtım oluşturmanın ötesinde, bu dağıtımı sürekli kılabilecek organizasyonel yapıyı da kurmak olduğundan yazılım endüstrisinde, özellikle açık kaynak çerçevesinde, kullanılabilecek iş modelleri irdelendi.
Bu incelemeler sonrasında, 2003 yılı Güzü'nde, Linux temelli, açık kaynaklı, olabildiğince GPL lisanslama yöntemini kullanan bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.
Pardus projesinin hayata geçmesi 2004 yılı başında teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulması ile başladı. Bu aşamada Türkiye'nin Linux geçmişi, mevcut ve planlanan dağıtımlar, açık kaynak ve Linux camiası ve girişimleri de göz önüne alınarak, var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanmanın yolları arandı. Sonuçta ulusal işletim sistemi geliştirilmesinde görev alması en uygun kişiler Türkiye'nin dört bir yanından seçilerek TÜBİTAK UEKAE bünyesinde katıldılar.
2004 yılının önemli bir kısmı teknik alternatiflerin değerlendirilmesi ile geçti. Farklı Linux dağıtımları incelendi, mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ve bunların iş gücü ve kaynak gereksinimleri irdelendi. Hedef kitlenin kim olacağı üzerinde beyin fırtınaları yapıldı, bunun sonucu olarak yol haritası alternatifleri belirlendi.
2004 yılı Ekim ayında bu teknik değerlendirmeler sonuçlandı ve yayınlanan Proje Ana Sözleşmesi ile amaç, yöntem ve takvim belirlendi. Pardus'un “bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyen” bir işletim sistemi olmasına, “mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanmasına”, ancak “otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamasına” karar verildi.
Teknik hedefi ve yöntemi belirlenen proje hızla ilerlemeye başladı ve 1 Şubat 2005 tarihinde ilk ürün olan Pardus Çalışan CD 1.0 yayımlandı. Projenin amaçları ve teknik yaklaşımı hakkında Linux camiası ve kullanıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan Çalışan CD beklenenin üzerinde ilgi gördü. Sonrasında geliştirme daha çok özgün yenilik projelerine yoğunlaştırıldı ve nihayet 26 Aralık 2005'te Pardus'un ilk kurulabilir sürümü olan Pardus 1.0 Web üzerinden yayımlanmaya başlandı.

link=

ftp://ftp.pardus.org.tr/pub/pardus/k...lan-2007.3.iso

Pardus 2007.3 (Lynx Lynx) indir
Kurulan CD

md5: 551b94efcc7eaa7739eaaf47d32aecb8
sha1sum: 519a15fd0d5bfeb8eb5f7afbf5c32d8ab29d9bfb
Yardım için, kurulum kılavuzu'na başvurabilir, ayrıca 2007.3 Lynx Lynx sürümü özellikleri hakkında bilgi almak için sürüm notları belgesini okuyabilirsiniz.
Pardus 2007.3 Lynx Lynx Kurulan CD'sini indirmek için aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz.

• Pardus sunucusu

Ayrıca 2007.3 Lynx Lynx Kurulan CD'sini torrent adresini kullanarak P2P araçları ile de indirebilirsiniz. Pardus ile birlikte gelen KTorrent ile ilgili yazımızı okumak için tıklayın.
Pardus'un eski sürümlerini kullanan kullanıcılar güncelleme yaparak 2007.3 Lynx Lynx kullanmaya başlayabilirler, ayrıca kurulum yapmaları gerekmez.

Çalışan CD

md5: 5e7bffec6ae461f7997d0226a03da608
sha1sum: 5feb82d3b445301995f117c0c0094c2dafc604d5

Çalışan CD bilgisayara kurulmadan CD okuyucunuz üzerinden çalışan Pardus sürümüdür. Pardus'u bilgisayarınıza kurmak için Pardus 2007.3 Lynx Lynx Kurulan'ı tercih etmelisiniz. Daha eski sürümlere ftp arşivinden ulaşabilirsiniz.

Pardus 2007.3 Lynx Lynx Çalışan CD'sini indirmek için aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz.

• Pardus sunucusu

Ayrıca 2007.3 Lynx Lynx Çalışan CD'sini torrent adresini kullanarak P2P araçları ile de indirebilirsiniz.

sin@ks

Pardus'u edinmek
http://www.uludag.org.tr adresine girdiğinizde Pardus'u nereden indireceğinize dair gerekli bağlantıyı göreceksiniz. Bağlantı yardımıyla Internet'teki dosya arşivimize ulaşır ve hem ISO dosyasını hem de bu dosyanın tam olarak indirildiğini kontrol edebileceğiniz özet bilgi dosyasını indirebilirsiniz (Özet dosyaları genel olarak Internet'ten indirilen verilerin doğru bir şekilde inip inmediğini kontrol edebilmek için kullanılan kriptografik karakter dizisini barındırırlar. Bu işlem kurulum için şart değildir, fakat bu aşama sayesinde yanlış inmiş bir dosya ile gereksiz zaman ve iş gücü kaybının önüne geçilebilir. Ayrıntılı bilgiyi lütfen http://www.uludag.org.tr/sss.html#md5sum adresinden okuyunuz).

CD'ye yazmak
İndirdiğiniz dosyanın doğru indirildiğinden emin olduktan sonra her zaman kullandığınız CD yazıcınız ile yazabilirsiniz. ISO, bir CD dosya sistemi türüdür. CD yazmak için kullandığınız uygulamanın yardım menülerinden ISO dosyalarını yazmak için bilgi alabilirsiniz. Bu dosyayı doğrudan CD içerisinde kopyalar ya da arşiv araçları ile açıp içeriğini CD içerisine yazarsanız bilgisayarı bu CD ile başlatamazsınız (ISO dosyalarının CD'ye yazılması esnasında dikkat edilmesi gerekenleri http://www.uludag.org.tr/sss.html#cd_yazimi adresinden okuyunuz).

Hazırlık
Pardus kurulumuna başlayabilmek için bilgisayarınızın CD'den açılacak şekilde ayarlanmış olması gerekir. Eğer öyle ise Pardus Kurulum CD'sini CD sürücünüz içerisine koyup bilgisayarınızı yeniden başlatmanız Pardus kurulum yardımcısı YALI'nın makul bir açılış süresinin ardından sizi karşılaması için yeterli olacaktır. Eğer bilgisayarınız yeniden başlattığınızda kurulum CD'sinden açılmıyorsa anakartınızın ayarlarını bilgisayarınızı CD'den başlatacak şekilde değiştirmeniz gerekebilir.

Kurulum
Bilgisayarınız CD'den açıldığında karşınıza sistem yükleyicisi çıkar ve kurulum sistemini birkaç dakika içerisinde yükleyerek sizi YALI'ya ulaştırır. YALI ile kurulum süreci boyunca sol üstte kurulumun aşamalarını takip ederken, sağda bulunan bölümde o an gerçekleşen eylemlerle ilgili bilgileri ya da uyarıları okuyabilirsiniz. Pencerenin altındaki oklar da ekranlar arasında dolaşmanıza yardımcı olurlar.
Kurulum yapılmasına onay verdiğinizde disk bölümlendirme ekranına ulaşırsınız. Bu ekranda hangi bölümlendirme yöntemini ve birden fazla sabit diskiniz varsa hangi diske kurulum yapacağınızı belirtebilirsiniz.
Otomatik Bölümlendirme seçeneği, diskin tamamı Pardus'a ayrılarak yapılacak kurulumlar için tasarlanmıştır. DİKKAT: Bu seçeneği tercih ederseniz diskinizdeki bütün bilgiler silinir! Eğer diskin yalnızca bir bölümüne Pardus kurmak istiyorsanız "Hayır, diskimi kendim bölümlendireceğim." seçeneğini tercih etmelisiniz.
Unutmayınız ki Pardus kurulumu ve sonrasındaki normal bir kullanım için yaklaşık 5Gb'lık bir boş disk bölümü yeterli olacaktır.

Disk Bölümlendirme
Bu bölümde disklerinizi ve varsa disk bölümlerinizi görecek, kurulum yapacağınız bölümü seçmekle yetineceksiniz. Kurulum yapılacak disk bölümünü işaretlemek için bölümün üzerine tıklayıp, Düzenle tuşuna basarak Sistem dosyaları seçeneğini kullanmalısınız.
En rahat ve tercih edilen kurulum senaryosu Pardus için ayrılmış bir disk bölümünü daha önceden hazırlamış olmak iken, arzu ederseniz tek parça olan diskinizi kurulum esnasında YALI ile yeniden boyutlandırarak Pardus için gerekli alanı yaratabilirsiniz.

Uygulamaların Kurulumu ve Son
Disk bölümlendirmenin hemen ardından uygulamaların ve gerekli dosyaların -az önce belirlediğiniz disk bölümüne- kurulmaları işlemi başlar. Bilgisayarınızın performansına bağlı olarak süresi değişecek olan bu işlemin bitimi ile kullanıcıların yapılandırılacağı ekran ile karşılaşacaksınız.
İlk olarak Sistem Yöneticisi (kullanıcı adı root olan yetkili kullanıcı) için bir parola belirlemeniz, sonrasında da sistemi kullanacağınız kullanıcı hesabını açmanız beklenir. Sistem Yöneticisi tüm sistem çapında gerekli olan yapılandırmalar, bakım ve benzeri işlemler için gereken yetkiye sahiptir; bu kullanıcı ile grafik masaüstü ortamını açmamalısınız. Ayrıca kullanıcı adı içerisinde Türkçe karakter kullanmamanız gerekir; bu uluslararası standartların bir gerekliliğidir.
Tüm kurulum boyunca yaptıklarınız arasından unutmamanız gereken tek şey bu kullanıcıların parolalarıdır; herkes tarafından tahmin edilemeyecek ve aynı zamanda sizin de unutmayacağınız parolaları tercih etmeniz hem güvenliğiniz için hem de sisteme giriş yapabilmeniz için önemlidir.
YALI'nın son aşaması bilgisayarınıza kurulacak sistem yükleyicisi ile ilgilidir. Eğer sistem yükleyiciler hakkında fikriniz yoksa Pardus'un bir sistem yükleyicisi kurmasına onay vermelisiniz! Bu sayede YALI gerekli düzenlemeleri sizin adınıza yapar. Bu yükleyici, bilgisayarınız açılırken size hangi işletim sisteminiz ile açmak istediğinizi soran bir uygulamadır.
Sonrasında bilgisayarınız yeniden başlatılır: kurulum CD'sini sürücünüzden çıkarmayı unutmayın

Açılış ve Pardus'a Merhaba
Eğer her şey yolunda ise, bilgisayarınız tam olarak açıldığında kullanıcı adı ve parolanızı soran bir giriş ekranı ile karşılaşırsınız; Pardus masaüstüne çok az kalmıştır, hatta kendisi bu ekranın hemen arkasındadır.
Kurulum esnasında belirlediğiniz kullanıcılardan birisi ve parolası ile yaptığınız girişin ardından sizi pala bıyıklı Kaptan Masaüstü karşılar ve basit başlangıç yapılandırmalarının ardından TASMA isimli yapılandırma merkezimize gönderir. Pardus'un ne kadar kişiselleştirilebileceğine dair güzel bir deneyim TASMA içerisinde sizi beklemektedir. Aynı zamanda Internet'teki depolarımızdan kolayca yeni uygulama kurmanıza ya da güncellemenize olanak sağlayan PiSi'nin grafik arayüzü de diğer tüm yapılandırmalar gibi yine TASMA içerisindedir.

Pardus'u Kullanmak
Pardus yalnızca bir işletim sistemi değil, on yıllardır tüm dünyada geliştirilen açık kaynak kodlu ve özgür yazılım projelerinin rafine ve entegre edildiği, tespit edilen eksiklerini tamamlamaya yönelik yeni katkılarla kolay kullanılan, Türkçe ile ilgili altyapı sorunları çözülmüş, çeviri kalitesi yükseltilmiş ve tüm masaüstü ihtiyaçlarını karşılamak için hazırlanmış tüm bir çözüm paketidir.
Temel grafik düzenlemeler, anında mesajlaşma, e-posta, haber grupları, ofis paketi, Internet gezgini, tüm müzik ve video dosyalarını oynatabileceğiniz, Internet'ten yapılan canlı yayınları, blog sitelerini takip edebileceğiniz yazılımlarla tüm ihtiyaçlarınızı standart kurulumda çözen Pardus, tüm bu işlemler için yalnızca bir CD ile gelir ve yaklaşık yarım saat içinde kurulur.
Donanımlarınız için hazırlıklıdır, her biri için tek tek sürücü kurmanız gerekmez ve doğal yapısı gereği virüs, trojan, solucan gibi, yazılımlardan et-ki-len-mez

Sonrası...
Pardus bilişim dünyasının alışageldiğiniz tarzının dışında, tamamen açık olan bir projedir, dolayısıyla geliştiricilere ve katkıcılara ulaşmanın bir çok yolu vardır:
Bizimle iletişime geçin, http://liste.uludag.org.tr/: Bu adreste Pardus geliştiricileri, katkıcıları ve takipçilerinin üye olduğu bir çok e-posta listesi mevcuttur. Bu listelere üye olarak hem proje ile ilgili gelişmeleri takip edebilir hem de fikirlerinizi paylaşıp projenin gidişatına katkıda bulunabilirsiniz. E-posta listeleri içerikleri ve amaçlarına göre gruplanmıştır, 'uludag' isimli e-posta listesi ise, genel tartışma ve sohbet listesidir. 'pardus-teknik' Pardus ile ilgili sorularınıza yardım alabileceğiniz listedir. Ayrıca geliştiricilerin her birine de doğrudan e-posta ile ulaşabilirsiniz.
Bizi takip edin, http://gezegen.uludag.org.tr/: Web sayfamız dışında geliştiricilerimizin ve katkıcılarımızın günlüklerinin bir araya getirildiği bir sayfadur bu ve bu adresten en güncel en sıcak haberleri alabilir, belki isterseniz bir yardım çağrısına cevap verebilirsiniz.
Hataları bildirin, http://bugs.uludag.org.tr/: Pardus'ta karşılaştığınız hataların bir daha karşınıza çıkmayacak şekilde düzeltilmesi için hata raporlarınızı geliştiricilere ulaştırabileceğiniz hata takip sistemidir.
Forum ya da IRC yoluyla yardım alın, http://pardus-linux.org/: Katkıcılarımız tarafından açılmış resmi olmayan Pardus yardım forumudur. Bu foruma üye olarak sorularınıza yardım alabilirsiniz. Aynı şekilde resmi olmayan sohbet odalarına da irc.freenode.net adresli sunucu üzerinde yaşayan #pardus ve #pardus-devel kanallarından Pardus kullanan insanlara ulaşabilirsiniz.
İyi eğlenceler.

PrOxY

sayın adminler bilgisayar/donanım bölümüne ayrıyetten bir de "linux,pardus ve diğer linux dağıtımları" diye bir bölüm açsak diyorum... nasıl olur hem forumca linux hakkında daha çok bilgi ediniriz
lütfen bu önerimi düşünün.gereçekten de sadece windows'a bağımlı kalmayalım bilgisayar-donanım bölümünde neden linux bölümü de olmasın?

sin@ks

bence bunu isteme yeri öneri şikayet bölümü ..konun cevap yeri değildir