[>>sanal<<]

Mide çeperindeki kan damarlarının berelenmesi sonucu mide içinde meydana gelen kanama. Çoğunlukla mide ülserinde görülürse de, başka nedenlerle ortaya çıktığı da olur. Örneğin mide mukozası, verem, frengi vb. gibi hastalıklarda hırpalanabilir ve bu durum kanamaya yol açabilir. Süreğen ve ülserli (yaralı) mide yangısı; mide kanseri; yakıcı maddelerle (yoğun alkaliler, soda, potas, yoğun asitler, sülfürik asit, nitrik asit, kloridrik asit vb.) zehirlenme; iğne, çivi gibi maddeler yutma; kaburgaların alt kesimi üzerinde büyük bir vuruşla karşılaşma mide kanamasına yol açabilir.

Sadece kadınlarda ve pek az görülen bir mide kanaması daha vardır; ancak bu kanamaya mide kanaması değil de, başka bir kanamanın yerini tutacak kanama demek daha doğru olur. Adet kanaması, gebelik vb. nedenlerle durmuş bir kadında kan mideden gelebilir. Bir hastalık sayılamayacak bu duruma pek az rastlanır. Mide kanaması ağızdan kan gelmesiyle ve büyük aptesin kanlı olmasıyla ortaya çıkar.

Mide Spazmı
Mide çeperini oluşturan yalız kasların acı veren, kramp çeşidi kasılması. Spazma uğrayan bölge her hastada aynı büyüklükte değildir. Acı en çok epigastriyum denilen kesimde yani kaburgaların altı ile göbek arasında kalan kesimde duyulur.

Mide spazmı midenin veya bir başka organın organik çeşitten bir hastalığı olabilir. O zaman spazma ikincil mide spazmı ya da sentomatik, yani bir başka hastalığın belirtisi olan mide spazmı denilir. Buna midede ülser, kanser, ivegen gastrit gibi bir hastalık veya mideyle nörovejetatif ilişkisi oian bir başka organın, örneğin onikiparmak bağırsağının bir hastalığı yol açabilir. Böyle bir hastalık sinirsel refleks yoluyla midenin hareket, kasılma-gevşeme yeteneği üzerinde bir dürtü meydana getirir.

Midenin anatomisindeki bir bozukluğa doğrudan doğruya dayanan spazma ise birincil mide spazmı ya da esansiyel yani asıl mide spazmı denilir. Bu durumda organik bir hastalık rol oynamaz. Bu çeşit mide spazmları mide nevrozundan (sinirsel sindirim bozukluğu) veya mide bağırlarının son derece duyarlı olan nörovejetatif sinirleri alanında bir bozukluktan, dengesizlikten, güçsüzlükten ileri gelebilir.

İkincil mide spazmı kendisinin meydana gelmesine sebep olan organik hastalığın çerçevesi içinde incelenir. Oysa birincil mide spazmı kendi başına ve genellikle birdenbire ortaya çıkan bir hastalıktır. Epigastriyum kesiminde duyulan şiddetli ağrılar daha sonra göğüs kafesine doğru ve arkaya, sırta doğru yayılabilir. Bunlar çoğunlukla kramp çeşidi ağrılardır. Bu ağrılar çok artınca, bir an kalp durabilir ve damar çeperleri kasılabilir, yani anjiyospazm olabilir.

Damar çeperi kasılması en çok deriyi besleyen damarlarda görüldüğünden hastanın rengi birden solar. Bu kadar ivegen mide spazmıyla birlikte çoğu zaman midede bazı başka rahatsızlıklar da olur. Mide bulantısı, geğirme, kusma görülür. Hasta kriz durumunda incelenirse karın boşluğu çeperinin epigastriyum kesiminde sertleştiği anlaşılır. Ağrıyan noktaya bastırınca acı biraz hafifler; bu nedenle hasta yüzükoyun yatmak ister. Kriz süresi çeşitli olabilir; krizin gelişi aç karnına olabildiği gibi tok karnına da olabilir. İki kriz arasında günler, bazen de aylar geçebilir. Aralarda hasta midesinde hiç bir acı, ağrı duymaz Aşırı vücût yorgunluğu, birden iklim değiştirme, adet gecikmesi, çok aşırı duygulanma vb. kriz getiren nedenlerdendir.

Tedavi için spazmı fiziksel olarak yok edecek yöntemlere, yani sıcak su kesesi koyma, derine sıcaklık veren bir diyatermi uygulama gibi yollara ve atropin, hatta morfinle birlikte atropin gibi ilaçlara başvurulur. Bunlar spazmı açınca, yani kasları gevşetince, ağrı kendiliğinden hafifler.

Kriz gelmesini önlemek için kasların nörovejetatif gücünü düzene sokucu ilaçlar, örneğin, belladon, papaverin, bromür, valeriyan ve lünal esaslı ilaçlar verilir. Hastaya fazla fiziksel yorgunluktan, aşırı duygulanmalardan kaçınması öğütlenir.

Mide spazmı bazı hastalarda mide bağırlarının yalnız bir kesiminde görülebilir. Bu da kardiyospazm ve pilorospazm olarak iki çeşittir. Birincide kasılan kardiaz yani yemek borusununun mideye açıldığı nokta, ikincide pilor yani mideden onikiparmak bağırsağa geçilen noktadır. Kardiyospazm da mide spazmı gibi birincil ve ikincil olarak ikiye ayrılır.